Tikal is in Duitsland Spiel des Jahres 1999 geworden. Het is zo'n spel dat je vaak hoort noemen, wat je bij veel mensen in de kast ziet staan, maar wat ik nog nooit gespeeld had of zien spelen.

Het Doel van het spel

De beurt

Iedere beurt mag je 1 stukje jungle ontdekken en vaak ontdek je ofwel iets leuks voor je zelf dan wel iets vervelends voor een andere speler en dat is natuurlijk ook leuk. Vervolgens heb je 10 actiepunten, die je aan allerlei acties mag besteden, zoals het werven van nieuwe ontdekkingsreizigers om nieuwe tempels te ontdekken en in bezit te nemen of tempels van elkaar af te pakken, het bewegen van je mannen, het graven naar schatten, etc. En dan is het de beurt aan de volgende.

De punten

Drie keer per spel wordt er een junglestukje getrokken met daarop een vulkaan. Een vulkaan betekent dat er punten te verdienen zijn. Een van de leuke dingen van het spel is, dat dat niet meteen gebeurt. Je krijgt eerst nog even 10 actiepunten om je positie te verbeteren, waarna je afgerekend wordt. Daarna is de volgende aan de beurt, weer 10 actiepunten en weer afrekenen, etc. Pas als iedereen zijn punten heeft ontvangen, wordt de vulkaan geplaatst op het bord en gaat het spel verder met de speler, die de vulkaan getrokken heeft.
Het grappige is dat het voordelig lijkt om als laatste 10 actiepunten te besteden en te scoren, omdat je dan eerst kan kijken wat de anderen doen. Dat valt echter vies tegen, want doordat de anderen voor je zijn, worden de tempels als maar voller en is het minder eenvoudig geworden om zo maar iets in te pikken.

Het bewegen

Ook heel leuk aan het spel is dat je niet zo maar van vakje naar vakje kan lopen. Aan iedere zijde van iedere tile (zeshoekig junglestukje) staat een aantal stenen afgebeeld, die aangeven of je naar de volgende tile kunt en hoe makkelijk het is om dat te doen. Door die junglestukjes, zeker ook de vulkanen, handig neer te leggen en kan je hoekjes maken, die moeilijk voor een ander toegankelijk zijn. Tenminste, soms lukt dat. Of beter gezegd, mijn vrouw Hilde lukt dat.

Het Claimen

Je kan in het spel 2 tempels claimen, zodat ze van jou zijn en blijven. Dat is een moeilijke keuze. Omdat het maar 2 claims zijn, wil je het liefst 2 hele dure tempels claimen. Echter, de echt dure tempels komen pas op het laatst in het spel en dan zijn de eerste vulkanen al geweest. Er is ook wel iets voor te zeggen om een tempel te claimen, waar heftig om gevochten wordt, al was het maar om de anderen dwars te zitten.

Je kan die claimkeuze wat makkelijker maken door je ondekkingsreizigers een bepaalde tempel die je bezit verder te laten onderzoeken en uitgraven en daarmee de waarde van de tempel te verhogen. Natuurlijk kost dat wel actiepunten. Echter, je mag alleen een ongeclaimde tempel verder uitdiepen. En wat is er nou leuker om iemand anders een tempel lekker te laten uitgraven en hem dan overnemen en claimen.

De Frontier

Ook wel interessant in het spel is dat alle ondekkingsreizigers in 1 hoekje op het bord komen, maar dat in dat hoekje van het bord al snel weinig meer te beleven is. De action is aan de frontier waar de nieuwe junglestukjes neergelegd worden, immers gedurende het spel komen er steeds duurdere tempels op het bord.

Dan kan je kiezen om het met weinig mannen verder te spelen, continu heel ver te lopen, ofwel ergens anders op het bord een nieuw basiskamp in te richten, van waaruit de nieuwe expeditieleden hun tocht beginnen. Zo'n nieuw basiskamp is wel duur en je moet maar net een geschikte plek vinden, maar zo'n basiskamp is toch ook wel erg lekker. Tenminste, als jij hem goed op het bord plaatst en de andere spelers, ik noem hier met name mijn vrouw Hilde, jouw mooie nieuwe basiskamp niet omringen met moeilijk toegankelijke jungle en andere enge dingen. Soms moet je zelfs nog een keer een nieuw basiskamp inrichten. Als het bord vol is, is het spel afgelopen.

Zoals je ziet, er is veel interactie in het spel en dat maakt het leuk. De regels zijn relatief simpel, maar het is niet eenvoudig om een goede tactiek te kiezen en er zijn verschillende manieren om het spel te winnen. En mijn indruk is dat de geluksfactor klein is, alhoewel, Hilde won het spel, dus misschien….
Als ik een negatief punt mag noemen, dan is het dat naarmate het spel vordert ook het aantal keuzemogelijkheden snel toeneemt. Met de verkeerde spelers, van die trage denkers of van die perfectionisten, verliest het spel aan aantrekkingskracht. Gelukkig heb ik sinds ik geen spelletjes met Theo Jansma meer speel, niet meer van dat soort speelmaatjes. En anders brengt een zandlopertje of zo wel uitkomst.

Nu nog een oplossing voor het probleem Hilde zien te vinden …..

Cycloop