Als je ooit ergens het spel Shanghai Trader ziet en je vindt hetzelfde soort spelletjes leuk als ik, dan kan je dit spel met je ogen dicht kopen. Het spel krijgt bij deze het Cycloop kwaliteitswaarmerk. Ik kan niet garanderen dat het spel na 30 keer spelen nog even leuk is als de eerste keren, maar die eerste keren zijn echt de moeite waard.

Het spel speelt zich af tijdens de laatste tien jaren voor de communistische revolutie in China. Je wint het spel door met het meeste geld op een buitenlandse bankrekening Shanghai te ontvluchten, voordat de communisten Shanghai innemen. Geld verdien je door zo lang mogelijk je louche zaakjes in Shanghai gaande te houden, maar kom je er niet op tijd uit, dan is alles vergeefs geweest. Wie het langste durft te blijven en toch nog op tijd ontsnapt, maakt een hele goede kans om het spel te winnen.
Ontvluchten is niet makkelijk. Allereerst is een paspoort loeiend duur en ten tweede moet je geld genoeg hebben om je zodanig tegen de door de anderen ingehuurde moordenaars te beschermen middels het inhuren van een legertje bodyguards om alleen nog maar een kans te maken te ontsnappen. Hoe meer geld, hoe meer bodyguards, hoe meer kans om te ontsnappen, maar ook hoe minder geld op de buitenlandse bankrekening.
Een ontsnappingspoging begint met het halen van een paspoort. Heb je eenmaal een paspoort dan is het linea recta naar het vliegveld en ontsnappen geblazen. Je kunt dan niets anders meer doen. Eenmaal op het vliegveld ben je een schietschijf voor eventuele moordenaars. Als je geraakt wordt lig je natuurlijk uit het spel.

Iedere speler, die ontsnapt is, doet niet meer mee aan het spel. Dus geen geld verdienen, geen moordenaars op anderen afsturen, helemaal niets. Te vroeg ontsnappen is dus niet alleen helemaal niet leuk, het is ook niet goed. Ten eerste ben je het doelwit van de moordenaars van alle anderen. Ten tweede maak je het de achterblijvers gemakkelijker, waarvan er zeker nog 1 met meer geld dan jijzelf zal ontsnappen. Als iedereen gaat voor de winst dan zal het vrijwel altijd uitdraaien op een enorme wildwest climax op het vliegveld van Shanghai. De winnaar zal vanuit het laatste vliegtuig uit Shanghai de communisten nog het vliegveld op zien rennen om die pathetische achterblijvers, al dan niet nog in leven, in te rekenen.
Het bovenstaande is het geraamte van het spel en op zich al lollig. Maar de meeste pret zit hem in het geld verdienen (hoor ik daar twee broertjes M. afkomstig uit de provincie G. mompelen: ''uiteraard!!''?)

Het reguliere verdienen doe je met handelen. Daartoe bouw je zogenaamde handelspyramides op. Een gemiddelde handelspyramide bestaat uit een fabriek met twee handelsposten ergens in de stad, maar ook een handelspost alleen is een pyramide, alleen levert die kleine pyramide een vijfde of soms zelfs een tiende van een complete piramide op. Een complete pyramide levert namelijk tweemaal zoveel op als hij ''serviced'' (bevoorraad) wordt door een bevoorradingsschip. Zo'n bevoorradingsschip komt 1 keer per jaar langs elke fabriek, mits een andere speler dat niet beïnvloedt. Een fabriek zonder handelsvloten is niets waard.
Bij het niet-reguliere geldverdienen wordt het leuk. Namelijk als je alle handelsposten in een bepaalde wijk bezit, dan kun je de speciale eigenschap die bij zo'n wijk (in het spel heet dit een ''racket'') hoort krijgen. Zo is daar bijvoorbeeld het Lido. De eigenaar van het Lido mag het gerucht de wereld in helpen, dat een nader te bepalen medespeler iets heeft met de Courtisane van het Lido.

Is nu die speler als eerste bij de plaatselijke Shanghai Daily dan kan hij uitleggen dat het allemaal niet zo'n vaart loopt en kost het hem alleen maar wat tijd. Is de courtisane er het eerst dan komt het op de voorpagina en is er hel en verdoemenis (geld etc.) voor de betrapte zondaar. Verder organiseert het Lido ieder voorjaar een prachtig gala, dat voor sommigen uitloopt op een relletje, wat alleen gesust kan worden met een mooi rond bedrag. Voor de eigenaar, dat spreekt.

Dan is er de wijk die het eigendom van de politie oplevert. De agenten worden uitgezonden naar verschillende wijken en kosten de eigenaren ter plekke een mooie smak duiten. Natuurlijk kunnen die agenten omgekocht worden om ergens anders te gaan patrouilleren. De enige bescherming tegen de politie zijn monnikken, die echter zelf ongeveer net zoveel aan chantage kosten als het kostte om de politie af te kopen. Ook monniken zijn omkoopbaar.
Dan is er de Tempel van Bhudda. Deze tempel is het toevluchtsoord van alle bandieten, die de spelers op elkaar af kunnen sturen. Natuurlijk smeert de tempel een bepaald percentage van de buit bij wijze van boetedoening op. Kan erg lucratief zijn.

En zo zijn er ongeveer 15 rackets. En allemaal zijn ze erg fijn. Wat dacht je bijvoorbeeld van de paarderennen. Per jaar voor iedereen een keer verplicht wedden. De eigenaar kan de winst opstrijken, maar kan ook zelf meedoen onder uiteraard erg goede condities. Of wat dacht je van de Shipyards, die mogen bepalen welke fabrieken wel en niet serviced worden. Of de transport company die telkens wat opstrijkt als een speler zich van de ene kant van de stad naar de andere begeeft. Eigenlijk wil je ze allemaal.
Iemand raakt een racket pas weer kwijt als hij/zij alle handelsvloten in dat district kwijtraakt. Je kunt iemand iets afnemen door er tegen betaling moordenaars en ander tuig op af te sturen. Wanneer de spelers iemand eensgezind te pakken nemen, dan valt er weinig aan te houden.
Het geld minus het geld dat je nog nodig hebt voor de lopende zaken dat je aldoende verzamelt, is via de bank naar het buitenland te transporteren. Echter die bank is wat moeilijk bereikbaar. Er is echter een racket (zeer goed bereikbaar), die het ook voor je kan doen. Maar dan strijkt de eigenaar wel een percentage van de winst op en die weet dan natuurlijk meteen hoeveel jij getransporteerd hebt. Iemand die net geld getransporteerd heeft is een leuk doelwit voor plagerijtjes. Als diegene niet genoeg geld in de hand heeft gehouden, dan kan het al snel uitdraaien op een snelle run naar de bank voor een terugstorting of zelfs een compleet fiasco.

Alles met elkaar vind ik Shanghai Trader een briljant spel. Het verschil tussen winst en verlies is natuurlijk niet te versmaden, maar het echte plezier zit hem in het spelen zelf. Het lijkt in de verte een beetje op Junta. maar het heeft een aantal enorme voordelen. Het is voor minder (4,5.6) personen. Iedereen heeft een veel grotere invloed op het spelgebeuren. Alle onderdelen van het spel zijn leuk en het is wat sneller afgelopen.

In het spel dat ik met John Zonneveld, Han Heidema en Hilde speelde, ging het heel goed met mijzelf, althans dat dacht ik. De eerste voorsprong raakte ik door vereende krachten van de anderen weliswaar weer kwijt, maar ik had me hiertegen voldoende ingedekt om de genadestoot te voorkomen. Ondertussen ging het met Han helemaal niet goed. Zijn erotische avonturen met bijkans alle hoertjes van Shanghai, brachten allerlei financiële en fysieke problemen met zich mee. Zeker nadat hij zich erg impopulair had gemaakt met het beheer van de plaatselijke kloosterorde werd zijn handelsimperium dusdanig gedecimeerd, dat hij het bedrag benodigd voor zijn ontsnapping uit Shanghai van zijn buitenlandse bankrekening haalde en zijn ontsnapping startte.
John nam risico, verloor een beetje, nam grotere risico's om het verlies goed te maken, verloor nog meer en raakte in een vicieuze cirkel. Het was duidelijk dat hij zolang mogelijk in Shanghai zou blijven om nog wat te verdienen en dan een alles of niets poging zou wagen om te ontsnappen. Bleef over de vraag of ik voor of na Hilde zou gaan ontsnappen. Qua geld deden we niet veel voor elkaar onder.
Ik had minder geduld dan Hilde. Han en ik hadden geen geluk bij onze eerste pogingen om te ontsnappen en al snel stonden we met z'n vieren op het vliegveld met ons paspoort in de ene en een stengun in de andere hand. Pas toen de communisten de rand van het vliegveld opstormden wist Hilde te ontsnappen. Vervolgens mislukte Johns laatste poging, maar wist hij wel mij van de vliegtuigtrap te schieten. Daarna bleek ook voor Han zijn verdere toekomst in Shanghai te liggen. Hilde won en had bovendien het meeste geld op zak, doordat ze nog vrij lang in Shanghai bleef.

Cycloop