Eén van de opvallendste spellen op de grootste spellenbeurs van Europa, Spiel 2003 in Essen was Attika, uitgegeven door de Duitse uitgever Hans im Glück.

De maker van het spel is de Marcel-André Casasola Merkle uit Köln. Attika is duidelijk schatplichtig aan de Kolonisten van Catan. Als je de Kolonisten van Catan leuk vindt, dan denk ik dat je dit ook wel leuk vindt. Het oogt wat ingewikkelder, maar wanneer je de regels wat nader bestudeert, dan blijkt dat allemaal reuze mee te vallen.

Speelthema

Attika is het schiereiland rond Athene, de stad die ooit in de oudheid het middelpunt van de wereld was. Dit spel speelt dan ook in die Oudheid. Iedere speler speelt met een belangrijke stadstaat uit die periode, Athene en Sparta natuurlijk, maar ook Corinthe en Thebe.

Spelidee

In Attika heb je 4 stapels met gebouwen voor je liggen, één stapel met de 6 basisgebouwen en de 24 andere gebouwen in 3 stapels van 8. Alhoewel, gebouwen, dat moet je een beetje ruim zien, ook de waterbron en de zilvermijn zitten er tussen en om dat nou gebouwen te noemen…., maar goed, het gaat om het idee. Iedere speler heeft dezelfde 30 gebouwen. Het is de bedoeling van het spel om die 30 gebouwen zo snel mogelijk op een Catan-achtig bord te plaatsen.

Ik hoor kenners van het spel nu al mopperen en zeggen, dat dat helemaal niet hoeft en dat je ook kunt winnen wanneer je twee heiligdommen met elkaar weet te verbinden, d.w.z. dat je een aaneengesloten rij gebouwen van jouw kleur van de ene naar de andere hoek van het bord weet te maken. Maar laten we eerlijk zijn, dat is iets voor beginners. Als men het spel eenmaal een beetje door hebt, dan zal het spel niet meer eindigen door het verbinden van twee heiligdommen, die regel komt eigenlijk alleen in beeld, wanneer de ene speler de andere op listige wijze in zetdwang wil brengen.

Plaatsen van gebouwen

Net als bij Catan heb je voor het plaatsen van een gebouw op het bord in principe een bepaalde combinatie van grondstoffen nodig. Ieder gebouw heeft zijn eigen vaste combinatie, varierend van 1 tot 5 grondstoffen.
Je kunt op twee verschillende manieren aan die grondstoffen komen. De eerste mogelijkheid is het plaatsen van gebouwen op of naast plekken waar die grondstoffen voorkomen, maar je kunt het ook doen door grondstofkaartjes uit te spelen.

Het grappige van het spel is dat je de gebouwen niet per se direct op het speelbord hoeft te plaatsen. Naast het gemeenschappelijke bord heb je ook nog een eigen bord, waar je gebouwen een tijdje kan parkeren, bijv. omdat je de grondstoffen nog niet hebt, nog niet wilt uitspelen of omdat er nog geen goed plekje op het speelbord was.

Logische bouwvolgorde

Er is een zeer belangrijke regel bij het plaatsen van gebouwen en daar draait het in dit spel een beetje om. De gebouwen zijn verdeeld in 7 groepen van verschillende grootte. Een voorbeeld, een waterbron, een korenveld, een molen en een dorp is samen één groep. Als je gebouwen uit één groep in een zogenaamde logische bouwvolgorde naast elkaar op het speelbord plaatst, dan kost dat geen grondstoffen!! Op je eigen (parkeer)bord kun je zien wat precies de groepen en de logische bouwvolgordes zijn.
Bijvoorbeeld, wanneer je naast een waterbron een korenveld plaatst, dan kost je dat geen grondstoffen!! Naast een korenveld kostenloos een molen en daarnaast weer een dorp. Ander voorbeeldje: als je eerst een zilvermijn hebt, dan kun je daar kostenloos een muntgebouw naast plaatsen.

Sommige gebouwen zijn zo duur, dat je ze maar het beste in de logische volgorde kan bouwen. Bijv. iedere straat kost je 5 grondstoffen. Dat is erg veel. Maar bouw je een straat aan een al bestaande straat, dan kost het helemaal niets. Dus wanneer je de eerste straat eenmaal hebt gelegd, dan is het raadzaam om de andere straten er heel snel en kostenloos aan vast te leggen, zolang er nog plek is. Zo kun je ook twee heiligdommen heel snel bij elkaar brengen en de andere spelers in zetdwang brengen.

Speelbeurt

Iedere beurt heb je de keuze uit het pakken van 2 gebouwen van je stapels met gebouwen en ze daarmee in het spel brengen of het plaatsen van 3 geparkeerde gebouwen van je eigen bord op het (gemeenschappelijke) speelbord. Wanneer je de gebouwen van de stapel pakt, dan is het het mooiste als je ze meteen op het speelbord kan plaatsen. Maar dan heb je natuurlijk wel grondstoffen nodig of je moet het kunnen plaatsen op een plaats waar het in een logische bouwvolgorde past. En zo niet, dan parkeer je ze op je eigen bord.

Overigens, je kan de gebouwen maar het beste naast elkaar leggen, want wanneer je een gebouw los van de anderen neerlegt, dan maak je een nieuwe nederzetting en dat kost een extra grondstofkaart. De derde nederzetting kost er al twee extra, de vierde drie, etc. Dat wordt al snel erg duur. Je kan ze maar beter allemaal een beetje aan elkaar bouwen.

Als je een gedeelte of een hele beurt niet uitvoert, dan kan je in plaats daarvan nieuwe grondstofkaartjes pakken. Als je bijv. maar 2 geparkeerde in plaats van 3 gebouwen verplaatst naar het speelbord, dan mag je een grondstofkaartje pakken. Verplaats je maar 1 gebouw, dan mag je zelfs 2 kaartjes pakken. Enz.

Amphora

Wanneer je alle gebouwen uit een bepaalde logische bouwvolgorde (bijv. de waterbron, het korenveld, de molen en het dorp) aan elkaar hebt gebouwd, krijg je een amphora. Die amphora kun je later gebruiken om een beurt te verlengen. Dan mag je bijv. 4 i.p.v. 3 geparkeerde gebouwen op het speelbord plaatsen. Zo kan je soms heel onverwacht toch een poging doen om twee heligdommen te verbinden en kun je andere spelers dwingen om zich te forceren.

Heiligdommen

Er zijn net zoveel heiligdommen als er spelers zijn. Aan het begin staan ze aan de randen van het bord. Op dat moment heb je maar 2 gebouwen nodig om een heiligdom voor een ander af te schermen, maar vergis je niet, als een speler één van zijn 4 stapels helemaal in het spel heeft gebracht, mag hij of zij het bord uitbreiden. Dat opent soms hele nieuwe mogelijkheden.
Heiligdommen verbinden is moeilijk, maar zolang het je niet veel extra kost, kun je daar natuurlijk naartoe bouwen. Wie weet wat de anderen moeten opofferen om je te stoppen?

Gebouwengroepen

Zoals gezegd, de gebouwen zijn verdeeld in 7 groepen. Binnen iedere groep is er een logische bouwvolgorde.
Als je goed kijkt dan zie je dat de groepen nogal van karakter verschillen. Bij sommige groepen zijn heb je voor de begingebouwen veel grondstoffen nodig, bij de andere zijn de begingebouwen juist goedkoop. Bij de eerste keer spelen, zie je dat nog niet, ik tenminste niet, maar dat betekent wel, dat er een tactische diepgang in het spel zit, die het spel extra leuk kan maken, ook na een paar keer spelen!

Conclusie

Alles bij elkaar is Attika beslist de moeite waard. De regels zijn niet al te moeijlijk, het speelt lekker, maar het heeft wel diepgang, iedere keer dat je het speelt, ontdek je nog weer nieuwe aspecten aan het spel, waardoor je jezelf als speler kan blijven verbeteren. Een aanradertje!!

Veel plezier,

Cycloop