Bij 999-games is een nieuw spel verschenen, genaamd Afrika. Mij bracht dat in verwarring, want ik had al een prachtig onderhandelingsspel van Franse origine met die naam in mijn kast staan. Dat is het dus niet. Dit is een mooi vormgegeven, aardig spelletje wat alleen net iets minder diepgang heeft dan de doos doet vermoeden.

De auteur

Dit Afrika is gemaakt door Reiner Knizia, in het gewone leven doctor in de wiskunde. Die Reiner Knizia is een interessante spelauteur. Hij heeft al meer dan 100 spellen gepubliceerd, waaronder Samoerai, Ra, Lost Cities, In de Ban van de Ring, Eufraat en Tigris en ook een absolute aanrader, de Veilingmeesters van Amsterdam.
Reiner Knizia is een Duitser, die in Windsor bij Londen woont. Verschillende van zijn spellen hebben prijzen gewonnen, vooral in Duitsland en zijn vaak ook in Duitsland verschenen. Ik ben deze vakantie nota bene in Windsor geweest, maar toen wist ik natuurlijk niet, dat hij er woonde….

Het doel van het spel

Doel van het spel Afrika is het scoren van punten. Punten scoor je door met een ondekkingsreiziger over het bord te lopen en daar fiches om te draaien, die punten opleveren. Sommige fiches leveren meteen punten op, anderen neem je van het bord en kunnen aan het einde van het bord iets opleveren, al zit er bij sommigen een risicootje aan vast.

Dieren en nomaden

Het makkelijkste wat je tegenkomt zijn fiches met dieren en nomaden. Dieren leveren 1 punt op tenzij je ze ergens op het bord zet (dat mag dus), waar zich al soortgenoten van dat dier bevinden. Een eenzame olifant is 1 punt, een olifant naast een andere olifant levert 2 punten op, een olifant naast 2 andere olifanten 3 punten, etc. Nomaden zijn anders, die willen juist de vrijheid. Als je een nomade omdraait, moet je hem ergens neerzetten waar hij vrije ruimte om zich heen heeft, voor ieder leeg vakje een punt.

Goud en sieraden

Goud en sieraden zijn ook makkelijk. Ieder goud of sieraad fiche wat je omdraait is een punt, een dubbel goud of sieraad fiche levert 2 punten op. Deze fiches mag je in tegenstelling tot de dieren en nomaden niet ergens anders op het bord leggen. Echter, hier zit een addertje onder het gras. Je kan die sieraden en goudklompjes bij een volgende actie of in een volgende beurt "delven" en naast het bord voor je neerleggen. De speler met het meeste goud krijgt op het einde van het spel 10 extra punten, de nummer 2 krijgt nog 6 punten. Datzelfde geldt voor de sieraden, nog een keer 6 en 10 punten te vergeven. Hier zit 1 van de weinige addertjes onder het gras. Alles wat jij ontdekt, kan door een ander gedolven worden als je niet opschiet. Hmmm.

Delven

Dat delven gaat als volgt. Je gaat op een leeg vakje (indien beschikbaar) naast de goudklomp staan en je bouwt daar een zogenaamd basiskamp. Als je zo'n basiskamp bouwt, mag je die goudklomp en eventuele andere klompjes of sieraden die naast het kamp opengedraaid liggen voor je neer leggen.
Trouwens, je kan ook een kamp op een leeg vakje inrichten en niet voor het goud en de sieraden gaan, maar direct de punten te incasseren voor de andere resources die daar liggen (dieren, nomaden en monumenten, zie verder). Een punt per bezet veld.

Monumenten

Je kan zoals gezegd monumenten ontdekken. Die ontdekking levert je een later in te zetten basiskamp op (je begint met 2 basiskampen). Als iemand het 11-de monument ontdekt, krijgt die persoon nog 3 bonus punten en is het spel afgelopen. Een van de leuke dingen van het spel is dat je niet weet wanneer dat gebeurt. We hebben het meegemaakt, dat letterlijk het laatste fiche het laatste monument was, maar ook dat er nog hele stukken onontdekt waren (22 fiches niet opengedraaid).

Handelswaren

Het laatste soort fiches dat je aantreft zijn de handelswaren. Die haal je van het bord en leg je voor je neer en leveren pas aan het einde van het spel punten op. Hoe meer handelswaren van dezelfde soort, hoe meer punten. Je mag handelswaren met elkaar ruilen. Dat gaat volgens een regel, die ik een paar keer moest lezen, voordat ik hem begreep. Als je een handelswaar ontdekt, dan mag je die soort ruilen met een andere soort handelswaar van een andere speler. Die andere persoon MOET met je ruilen. Je mag alleen ruilen, als jij van de zojuist ontdekte soort minstens net zoveel exemplaren hebt, als die andere speler van de door jou verlangde soort.
Dus, als jij je tweede vaas ontdekt en de ander heeft 2 beeldjes, dan kan jij die 2 vazen ruilen tegen 2 beeldjes. Heeft de andere speler 1 beeldje, dan mag jij 1 vaas ruilen tegen 1 beeldje. Heeft de andere speler 3 beeldjes, dan kan je niet ruilen.

Tactiek

Het spel zit in een mooie doos. Het speelt ook lekker. Maar het competitieve element is niet erg sterk aanwezig. Iedere keer is er 1 zet die vaak overduidelijk de beste is. Als je een olifant ontdekt, dan zet je hem op de plek met de meeste olifanten en is het moeilijkste om niet te vergeten de punten bij te schrijven. Veel keuze heb je daarbij niet.

Welke keuzes heb je dan wel? Nou, ten eerste mag je beslissen aan welke kant van Afrika je begint en waar je je vervolgens heen beweegt. Als je het goed doet, blijf je de hele tijd uitzicht behouden op onontdekt gebied. Dat moet je goed doen. Ik heb nog niet kunnen ontdekken, dat de ene startpositie beter is dan de andere (Egypte, Marokko, Nigeria, Kenia of Zuid-Afrika), maar wel dat je op een gegeven moment aan de verkeerde (lees: te drukke) kant van het bord zit.
Daarnaast heb je de keuze van de basiskampen. Waar leveren de basiskampen me het meeste op? Ga ik goud en sieraden delven of ga ik voor de directe punten? En vooral ook wanneer doe ik het? Pak ik de eerste de beste gelegenheid die me naar mijn smaak voldoende punten of goud opleveren en wat is dan voldoende of wacht ik misschien tot het laatst, wanneer ik niet meer zoveel kan ontdekken? En wanneer komt dat einde van het spel?
En tenslotte, je kunt veel foutjes maken. Punten voor anderen laten liggen, niet helemaal het optimum aan punten binnenhalen, niet zien dat een ander deze beurt jouw goud kan delven als je het zelf niet doet, vergeten velden voor anderen dicht te leggen, zodat hij of zij niet kan delven. Het is vooral een erg oplet-spelletje.

Je kan elkaar maar een heel klein beetje dwarszitten. Eigenlijk kan je elkaar alleen maar dwars zitten als 1 van de spelers of pech heeft, ofwel niet helemaal 100% oplet.

Aan de andere kant, ik heb het nu 5, 6 keer gespeeld en mijn beste prestatie was een krappe tweede plek. Ik hou het op mazzel, mijn medespelers vinden dat ik inderdaad niet zo goed oplet, dan wel te oud en te dement ben geworden, misschien ook zit er meer in dit spel dan ik denk. Als ik het ontdek, laat ik het weten.

Cycloop